Pijler 2: onderwijs (BO, VO, MBO, HBO, WO)

Plastic Soup is super ongezond!

logo-plastic-soup-rgbPlastic Soup is de grote vuilnisbelt van plastic troep die in de oceanen drijft. Met het project Plastic Soup Nijmegen willen we met heel veel Nijmegenaren in 2016 de afvalberg kleiner maken. Met de hoop dat als iedereen meedoet we blijvend opletten dat onze stad schoon blijft. Veel (basis)scholen en andere instellingen hebben belangstelling getoond om door middel van een project aan de slag te gaan. Wij roepen alle scholen in Nijmegen op; doe met ons mee om zwerfafval op te ruimen. Hieronder vind je informatie en lesmateriaal om aan de slag te gaan.

Leermateriaal uit de regio Nijmegen en omstreken
nme De Bastei Nijmegen ondersteunt basisscholen en voortgezet onderwijs scholen bij de invoering van natuur- en milieu onderwijs. Deze ondersteuning kan gezien worden als een makelaarsfunctie, waarbij nme De Bastei scholen koppelt aan natuur- en milieuorganisaties in de regio. De Bastei heeft voor 2016 speciaal programma rondom Plastic Soup. Wilt u op uw basisschool mee doen, neem dan contact op met hen.

Madame Poubelle gaat naar Nijmeegse scholen

Duurzaam onderwijs is één van de speerpunten binnen het Nijmeegse gemeentelijk beleid, wat mede vorm gegeven wordt door de NME dienst van De Bastei. In aanloop naar Nijmegen Green Capital 2018 heeft De Bastei het ‘Jaar van de duurzaamheid’ voor het Nijmeegse onderwijs in het leven geroepen. De aftrap begint bij de allerkleinsten: alle basisscholen van Nijmegen hebben afgelopen week gratis het prentenboek Madame Poubelle en het bijbehorende lesmateriaal, gemaakt en uitgegeven door Joleijt, ontvangen. zie meer hier

Een kleine greep inspiratie uit het leermateriaal van nme De Bastei via de digitale gids op te vragen:

  • Leskisten
    • Marant leskist duurzaamheid, groep 1-2
    • Natuurmuseum Pieter de Pier,  groep 1-3: Kinderen ontdekken het verschil tussen afval uit de natuur en afval dat mensen maken. Ze leren afval te scheiden in composteerbaar en niet-composteerbaar afval. Dit alles verteld Pieter de Pier, waarvan een handpop in de kist zit. Daarnaast is er een wormenhotel om wormen-at-work te bekijken.
  • Project Stiksoep, groep 1-8:
    • Ons programma gaat over milieu en kunst. Het wordt ingezet om kinderen op een kunstzinnige manier bewust te maken van het plastic zwerfafval probleem, de ‘Plastic Soep’. Het programma kan variëren van twee dagen tot twee weken. Het kan ingezet worden voor één enkele klas of voor een hele school.
    • Een educatieve video over plastic zwerfafval is de aftrap van het Stiksoep schoolproject.
    • Na de milieu educatie maken we een link naar de kunst. Een kunstenaar begeleidt bij de beeldende uitvoering van de kinderen. Je kunt daarbij denken aan individuele werkjes, een werk per klas of een heel groot werk met de hele school.
      • De kunstvormen kunnen heel divers zijn: knutselen, fotograferen/filmen, plastic mode maken, muziek/rappen, poëzie, enz.
      • Kinderen van groep 7 en 8 hoeven niet altijd te knutselen. Zij kunnen ook fotograferen, filmen, poëzie schrijven, een modeshow organiseren of rappen.
      • Aan het eind van het project is er een expositie van alle mooie kunstwerken. In een gezamenlijk gesprek maken we een plan.
  • Gastlessen
    • Bureau toezicht en handhaving, PO 1-8 en VO 1-6: De milieutoezichthouder geeft op school voorlichting (met PowerPoint) over het takenpakket van Bureau Toezicht & handhaving in de gemeente Nijmegen. Onderwerpen: o.a. aanpak vervuiling (zwerfvuil, zwerfafval, kca, hondenpoep, vuilniszakken), handhaven bij milieucalamiteiten, geluidsmetingen bij evenementen.
    • De Broeikas, groep VO 1-6: Ontvangst van leerlingen voor voorlichtingsactiviteit. Thema’s: milieu, afval, mobiliteit en verkeer, energie, water, duurzaam bouwen, voeding, vegetarisme, schoolroutes (verkeer), klimaat. Afspraken minimaal twee weken van te voren i.v.m. voorbereiding. Leerlingen krijgen schriftelijke informatie mee bijv. een gerichte folder van een andere organisatie of een voor de gelegenheid samengesteld informatieblad
  • Excursies
    • ARN Voorlichtingsproject “energie uit afval, een schone zaak”, PO 7-8: Dit project bestaat uit een lesmap, een gastles door een rondleider van ARN B.V. en een bedrijfsbezoek. Met de lesmap kan de docent met de leerlingen het project voorbereiden en afsluiten. Tijdens de gastles wordt uitleg gegeven over de regels van afvalbehandeling en -verwerking in Nederland en de verwerkingsmethoden bij ARN B.V. Het bedrijfsbezoek per bus bij ARN B.V. vormt het hoogtepunt van dit voorlichtingsproject. De leerkracht sluit het project zelf af met een evaluatieles. ARN B.V. verzorgt het vervoer per bus van school naar het ARN-terrein en terug naar school.
    • ARN & DAR Kringloopspel afvalarrangement, PO groep 7-8 en VO groep 1-2: Hergebruik, afvalscheiding, voorkomen van zwerfval en andere milieu­maat­re­ge­len hebben het doel er voor te zorgen dat we ons milieu sparen. Hiervoor zijn veel lesprogramma’s ontwikkeld voor leer­ling­en. Op deze webpagina is een selectie te vinden van wat er in uw regio wordt aangeboden door afvalbedrijven, productiebedrijven en NME-centra. Al deze programma’s krijgen meer be­te­ke­nis als leerlingen weten wat de kringloop van grondstoffen inhoudt, en wie daar voor moeten samenwerken: producenten, consumenten en afvalbedrijven. De kringloop is echter behoorlijk abstract, en dus moeilijk te begrijpen door leerlingen. Met het Kringloopspel spelen leerlingen zelf de kringloop na. Als ‘grondstof’ ervaren ze hoe ze gebruikt worden en het risico lopen uit de kringloop te verdwijnen. Ze kunnen zelf spelregels bedenken om in de kringloop te blijven en mee te blijven doen.
    • Dar excursie, groep 7-8 en VO: Presentatie over Dar, afvalinzameling en integrale beheer openbare ruimte (IBOR) gevolgd door een rondleiding over het terrein. Tijdens de rondleiding zijn  onder andere diverse voertuigen en de milieustraat te zien. Eventueel kunnen leerlingen een afsluitende opdracht uitvoeren.
    • IVN Ontdekkingstocht, groep 1-6: Keuze uit onderwerpen als vogels, vogeltrek, insecten en vlinders, planten, landschappen rond Nijmegen, afval, enz.
    • IVN Speurtochtleskist, groep 6-8: Kinderen werken in kleine groepjes zelfstandig aan opdrachten in de directe schoolomgeving. Aandachtspunten: bomen, planten, vogels, kleine beestjes, diersporen, het weer, afval, de natuur in de buurt.
  • Overig lesmateriaal
    • CMO Scriptieverslag, groep 7-8 en VO 1-2
    • Informatieboekjes voor leerlingen die de boekjes kunnen gebruiken voor het maken van een werkstuk of het houden van een spreekbeurt. Inmiddels verschenen meer dan 70 titels. Voorbeelden: Afval, Klimaatverandering, Vegetarisme, Bedreigde dieren, Zeehonden en zeehondenjacht, enz.

Overig leermateriaal basisonderwijs

In 2014 is door de werkgroep Zwerfafval van het Netwerk NME Diensten in 2014 een portfolio opgesteld van lesmaterialen over zwerfafval. In deze werkgroep zitten 24 NME centra die landelijk samenwerken onder leiding van het Platform NME en met steun van RVO.Uit een reservoir van meer dan 130 lesmaterialen zijn 4 producten geselecteerd. De werkgroep acht deze producten van goede kwaliteit. De portfolio bestaat uit de producten:
  • In het boek ’32 lessen voor de toekomst’ staan drie lessen over plastic. De Plastic Soup Foundation schreef de les ‘Trash Hunten met de klas’. In deze les leren kinderen over plastic soep en zwerfafval door zelf onderzoek te doen in de buurt. In het boek staan ook twee lessen over plastic in verzorgingsproducten en over circulaire economie en plastic soep.
  • SamSam tijdschrift over Plastic Soup

Leermateriaal voortgezet onderwijs

Nog meer inspiratie voor het onderwijs:

Lessuggestie
Heb je een leuke les gegeven over plastic soep? Of een ander idee. Laat het ons weten. Na overname mag het materiaal voor eigen gebruik aangepast worden met het verzoek de toevoeging “aangepast door ….” in het colofon op te nemen.

Op de pagina informatie vind je nog meer achtergrond materiaal, informatieve websites en inspirerende filmpjes.